Uhlelo

Izinto ezine eziza kuqala ewadini 36.

Amapayipi amakhulu amanzi, ugesi, iziteshi zokumpompa indle nezindilinga zomgwaqo zaseVirginia. Ngayinye isuselwe ezinyangeni ezingu-35 zezinkinga ezibikiwe.

Izinto zami ezine eziza kuqala ewadini 36

Zisuselwe emarekhodini omphakathi futhi zixhumene nemanifesto ye-ActionSA.

Into ngayinye eza kuqala isuselwe erekhodini lezinkinga ezibikwe obala kuleli wadi, manje elisukela ngoNovemba 2023 kuya ku-22 Septemba 2026. Ngayinye isekela isibopho esisemanifestweni ye-ActionSA KwaZulu-Natal ka-2026. Ukuxhumana kwazo kuchazwe ekugcineni kwaleli khasi.

1

Ukushintsha amapayipi amakhulu amanzi ahlala ephuka

Inkinga

Amanzi ayingxenye enkulu kakhulu yokwehluleka emarekhodini omphakathi ewadi nakulo lonke elaseThekwini: okungenani ukuqhuma kwamapayipi okungu-58 nokuphazamiseka kokuhlinzekwa kwamanzi amaningi okungu-10. Izinga liyakhuphuka. Ukuqhuma okubikiwe kusuke cishe ku-0,9 ngenyanga (Novemba 2023 kuya kuFebhuwari 2026) kwaya cishe ku-3,3 ngenyanga (Mashi kuya ekuqaleni kukaJuni 2026) bese kuya cishe ku-6,5 ngenyanga (Juni kuya ku-22 Septemba 2026). Ukwehluleka kuqoqeke emigwaqweni efanayo. I-Umhlanga Rocks Drive yaqhuma izikhathi ezingu-7 phakathi kukaJuni noSeptemba 2026 kuphela. I-Romsey Grove yaqhuma, yalungiswa, yase iqhuma futhi phakathi kwamahora angu-24. Ukuqhuma okuphindaphindayo ngemuva kokulungiswa kwalandela eBalmoral, e-Athlone Road nase-Umhlanga Rocks Drive ngo-2026. Lokho kukhombisa ukubhaca esikhundleni sokushintsha. NgoSeptemba 2026 kwabikwa ukuthi bangu-5 kuphela abakhi bamapayipi ababetholakala endaweni enkulu yasenyakatho.

Uchungechunge lokuhlinzekwa kwamanzi amaningi olondla i-Virginia Reservoir alunayo enye indlela yokwesekela, ngakho ukwehluleka okukodwa kuthulula idamu nezindawo ezibalulekile zokugcwalisa amathangi ngesikhathi esisodwa.

Isinyathelo sami

Ngizocela ngokusemthethweni ku-eThekwini Water and Sanitation imininingwane yerejista yempahla yamapayipi amakhulu asewadini 36, ikakhulukazi ubudala, ububanzi nento eyenziwe ngayo ngalinye.

Lapho kuqinisekiswa ukuthi into eyenziwe ngayo yi-asbestos cement, ngizophoqa idolobha ukuthi likhiphe uhlu lwe-asbestos nenqubo yokusebenza ngokuphepha okufanele libe nayo ngokwe-Asbestos Abatement Regulations zango-2020. Ngizobe sengethula uhlelo lokushintsha olunezindleko ezibaliwe noluhlelwe ngokubaluleka lwamakhilomitha asebenza kabi kakhulu, ahlelwe ngokuthi ehluleka kangaki ngokwerekhodi lewadi hhayi ngobuningi bezikhalazo.

Ozakwethu abanomthwalo

I-eThekwini Water and Sanitation ngemininingwane yempahla nangomsebenzi. IKomidi Lamanzi Nokuthuthwa Kwendle noMkhandlu ophelele ngokuvunywa kwesabelomali. Isikhulu Esiphezulu Sezezimali sedolobha ngokwabiwa kwemali yezimpahla ezinkulu. UMnyango Wezemisebenzi Nezabasebenzi njengomlawuli wokuphathwa kwe-asbestos.

Isikhathi nesilinganiso

Isicelo serejista yempahla sifakwa phakathi kwezinsuku ezingu-30. Uhlelo lokushintsha lwethulwa phakathi kwezinsuku ezingu-100. Ngemuva kwalokho, isilinganiso abahlali abangasibona silula: inani lokuqhuma okuphindaphindayo emgwaqweni ofanayo, elishicilelwa njalo ngekota. Impumelelo ilinganiswa ngokwehla kwalelo nani nangamapayipi ashintshiwe ezindaweni ezithinteke kakhulu.

2

Ukwakha kabusha uhlelo lukagesi oseluguga

Inkinga

Ugesi uyingxenye yesibili ngobukhulu erekhodini ngokucisha okungu-50, okubangelwa ukwehluleka kukagesi wamandla aphakathi neziteshi zikagesi eseziguga. Isiteshi sikagesi saseParkhill sesicishe ugesi ezingxenyeni zewadi okungenani izikhathi ezine ezinkulu. Ukwebiwa kwamakhebula nokucekelwa phansi kwempahla kwandisa inkinga.

Isinyathelo sami

Ngizothola umlando wezinkinga nerekhodi lokunakekelwa kweziteshi zikagesi ezisebenzela iwadi 36 futhi ngithole ukuthi ukhona yini uhlelo lokunakekela ngaphambi kokuba kube nenkinga. Lapho lungekho, ngizophikelela ukuthi lwakhiwe futhi lushicilelwe. Ngizolandela indlela efanayo esekelwe ebufakazini njengasemanzini: hlela ngokuthi kwehluleka kangaki, bala izindleko zokuvuselela, kwethule.

Ozakwethu abanomthwalo

I-eThekwini Electricity ngemininingwane yezinkinga nokuhlelwa kokunakekela. UMkhandlu ngokuvunywa kwemali yezimpahla ezinkulu. I-SAPS nama-Municipal Security Units ahlongozwayo kanye ne-CPF ngokuvikelwa nokuqashwa kweso kwengqalasizinda.

Isikhathi nesilinganiso

Amarekhodi ezinkinga nokunakekela ayacelwa phakathi kwezinsuku ezingu-30. Isimo sohlelo lokunakekela siyaqinisekiswa phakathi kwezinsuku ezingu-100. Isilinganiso: inani lokucisha okungahleliwe ngekota okubangelwa iziteshi zikagesi zewadi, elishicilelwayo.

3

Ukuvikela nokunakekela iziteshi zokumpompa indle

Inkinga

Ukwehluleka kwendle kuphakathi kwezibalo ezincane kakhulu erekhodini ngezigameko ezine, kodwa umphumela wakho ungowokuphazamiseka okukhulu kakhulu. Isiteshi sokumpompa esicekelwe phansi sathululela indle eMngeni. NgoSeptemba 2026 ukuvaleka kwendle nokuvaleka komsele wamanzi emvula kwenzeka ndawonye eBlackburn Road. Lokhu kuwukwehluleka kwemvelo nezempilo yomphakathi, hhayi nje ukuphazamiseka. Akubikwa ngokwanele ngoba abahlali babika lokho abakubonayo.

Isinyathelo sami

Ngizothola isimo sokuphepha nohlelo lokunakekelwa kwesiteshi ngasinye sokumpompa esisebenzela iwadi 36. Ngizophikelela ukuthi kube nezindlela zokuvikela izindawo ezichazwe esibophweni se-ActionSA sokuvikela ingqalasizinda. Ngizophinde ngiphikelele ukuthi imiphumela yekhwalithi yamanzi omfula ethinta iwadi ishicilelwe esikhundleni sokuba igcinwe ngaphakathi.

Ozakwethu abanomthwalo

I-eThekwini Water and Sanitation. I-eThekwini Environmental Health. I-SAPS nama-Municipal Security Units ngokucekelwa phansi kwempahla. UMnyango Wezamanzi Nokuthuthwa Kwendle njengomlawuli kazwelonke wokuthobela imithetho yokuchitheka kwendle.

Isikhathi nesilinganiso

Isimo sokuhlolwa kokuphepha nokunakekelwa kweziteshi zokumpompa sizoqinisekiswa. Izilinganiso: azikho izigameko zokuchitheka kwendle ezingabikiwe, lapho sonke isigameko sibhalwa phansi futhi sishicilelwa nenombolo yaso yereferensi.

4

Ukunciphisa ukuminyana kwezimoto ezindilingeni zomgwaqo zaseVirginia

Inkinga

Ubuningi bezimoto endilingeni yomgwaqo yaseVirginia Checkers nasendilingeni yomgwaqo yaseVirginia School budala ukuminyana ngezikhathi zokuminyana. Kubonakala sengathi zombili izindilinga zinendawo eyanele eceleni komgwaqo yemizila emibili, okungathuthukisa ukuhamba kwezimoto ngaphandle kokuthenga umhlaba.

Imigwaqo ivela erekhodini lewadi nangendlela yesibili: ekuphazamisekeni kwemigwaqo namanzi emvula okungu-19 okubhaliwe, ingxenye enkulu kwakungumphumela wemigodi yamanzi eshiywe ivulekile noma evalwe kabi.

Isinyathelo sami

Ngizokwenza ukuthi kubhekwe ngezikhathi zokuminyana kuzo zombili izindilinga, ukuze udaba lusekelwe ebudeni obulinganisiwe bemigqa yezimoto hhayi emicabangweni. Ngizothumela lobo bufakazi nesicelo sokuhlolwa komthamo womgwaqo.

Ngokwehlukile, ngizophoqa ukuthi umgodi ngamunye wamanzi ewadini ube nosuku lokuvalwa nokulungiswa komgwaqo, ukuze ukulimala komgwaqo kungabe kusaba ngumphumela ongapheli wokulungiswa kwepayipi.

Ozakwethu abanomthwalo

I-eThekwini Transport Authority nomnyango wezemigwaqo namanzi emvula ngokuhlolwa komthamo womgwaqo nanoma yimuphi umsebenzi. IKomidi Lezokuthutha noMkhandlu ngoxhaso lwezimali. Ezamanzi Nokuthuthwa Kwendle ngokuqinisekisa ukuthi imigwaqo iyalungiswa.

Isikhathi nesilinganiso

Ukubheka ngezikhathi zokuminyana kuphothulwa futhi kuthunyelwe. Izilinganiso: impendulo esemthethweni yokuhlolwa komthamo womgwaqo evela ku-Transport Authority, kanye nesilinganiso sezinsuku umgodi wamanzi ohlala ungalungiswanga ngazo, esishicilelwa njalo ngekota.

Indlela engizobamba ngayo umkhandlu kukho

Ukulandisa ngesabelomali sezimpahla ezinkulu

Ngonyaka wezimali ka-2025/26, iwadi 36 lanikezwa cishe u-R3 million wamaphrojekthi ezimpahla ezinkulu ngohlelo lukamasipala lwe-Community Infrastructure Projects (CIP). Leyo mali isetshenziswe kuphi? Abahlali bafanele ukubona yonke iphrojekthi nalo lonke irandi, kuqhathaniswa nerekhodi lokwehluleka kuleli wadi. Sizobuza lowo mbuzo emkhandlwini futhi sishicilele impendulo.

Ukufaka abasebenzi abanele emadepho

Ukuphikelela kube nabakhi bamapayipi, osomagesi nomakhenikha bezimoto zikadoti abanele abaqashwe ngqo ngumasipala, namaqembu enkontileka angeniswa lapho umsebenzi osalele uwadinga, ukuze ipayipi eliqhumile lilungiswe ngezinsuku, hhayi ukulinda emgqeni amasonto.

Ukuthi lokhu kuxhumana kanjani nemanifesto ye-ActionSA KwaZulu-Natal

Izinto zami eziza kuqala, izibopho zabo.

Isibopho se-ActionSA KZNInto yami eza kuqalaUkuthi kufika kanjani ewadini 36
Ukulungisa inkinga yamanziEza kuqala 1Ukunciphisa ukulahleka kwamanzi ngokushintsha amapayipi amakhulu ahlala eqhuma, esikhundleni sokubhaca kaningi
Ukunakekelwa kwengqalasizinda kuqalaEza kuqala 1, 2 no-3Izinhlelo zokunakekela ngaphambi kokuba kube nenkinga zamapayipi amakhulu, iziteshi zikagesi neziteshi zokumpompa, ezihlelwe ngokuthi zehluleka kangaki
Ukwakha omasipala abanekhono ngokuqasha abasebenzi ngqoEza kuqala 1 no-2Amaqembu abasebenzi aqashwe ngqo ayimpendulo eqondile yokushoda kwabakhi bamapayipi bakamasipala abasebenzela inyakatho
Ukuqeda ukuxhashazwa kwamathenda nenkohlakaloEza kuqala 1Idolobha selivele lisebenzisa imali eningi ezinkontilekeni zokulungisa izinkinga emva kokuba zenzekile kunokushintsha okuhleliwe. Ukushintsha kunciphisa ukuthembela ezinkontilekeni.
Ukubuyisela umthetho nokuhleleka emiphakathini yethuEza kuqala 2 no-3Ama-Municipal Security Units avikela iziteshi zikagesi neziteshi zokumpompa ekucekelweni phansi nasekwebiweni kwamakhebula
Ukubusa okuhlanzekile, okusobala nokuziphendulelaIsibopho kubahlaliUkushicilelwa njalo ngekota kwayo yonke inkinga, inombolo yayo yereferensi nezinsuku ehlale ivulekile ngazo
Uhulumeni ochwepheshile, oziphendulelayoZonke izinto ezine eziza kuqalaUkubika okushicilelwe ngokulethwa kwezidingo ezingeni lewadi, nemiphumela uma kwehlulekwa

Isinyathelo okufanele usithathe

Izinyathelo ezintathu. Umphumela owodwa.

1

Hlola

Uhlu lwabavoti lwavalwa mhla ziyi-7 Agasti 2026. Hlola ukuthi ubhalise kuphi futhi uthole isiteshi sakho sokuvota ku-elections.org.za, ku-app ye-IEC, kulayini we-WhatsApp we-IEC ku-0600 88 0000 noma ngokuthumela i-SMS yenombolo kamazisi wakho ku-32810 (R1 nge-SMS). Uvota ewadini obhalise kulo. (Awudingi ukuthumela imininingwane yakho yomuntu siqu kunoma yiliphi ifomu kumuntu wesithathu ukuze uhlole ukubhalisa kwakho njengomvoti.)

Kuthiwani uma ungakwazi ukufika esiteshini sakho sokuvota mhla zi-4 Novemba?

Ungafaka isicelo ku-IEC sokuvota okukhethekile (special vote). Izicelo zivalwa ngo-17:00 ngoMsombuluko, 12 Okthoba 2026. Hlola imibandela ku-elections.org.za.

2

Fika

4 Novemba 2026. Isiteshi sakho sokuvota, ewadini lakho. Usofa wawina ukhetho olwedlule. Ungawuvumeli uwine kulolu.

3

Votela i-ActionSA

Shintsha irobhothi libe luhlaza. Beka umholi ozinikele ekusebenzeleni abantu kuleli wadi, ophethe izinkinga ezibikwe obala nesibindi sokuzilwela. Ngithumelele i-WhatsApp noma ungishayele ku-077 372 9137 noma ungithumelele i-imeyili ku-ward36@brucetaylor.co.za.

Lapho uNkulunkulu ebuza iNkosi uSolomoni ukuthi ifunani, ayizange icele ingcebo noma amandla. Yacela inhliziyo eqondayo, ukuze ikwazi ukubusa abantu bayo ngobulungiswa futhi yazi okulungile nokungalungile (1 AmaKhosi 3:9).

Ngiyathandaza ukuthi lokhu kube yisisekelo nentambo yokulinganisa yokubusa kwangempela edolobheni lethu nasemkhandlwini.